Przewiń do artykułu
Artykuły tematyczne

Artykuły są sortowane alfabetycznie według porządku A-Z. Jeżeli nie możesz odszukać interesującej Cię treści w spisie treści skorzystaj z wyszukiwarki treści.

Zamknij spis treści

Okna PVC. Klasa techniczna, a zakres stosowania.

Jakie okna do domu jednorodzinnego, a jakie do mieszkania w bloku? Poszukiwanie prawidłowej odpowiedzi na takie pytania zawsze na końcu zaprowadzi pytającego do uzyskanej przez okno klasy technicznej. Ponieważ dotychczas nie sformułowano w Polsce powszechnie obowiązującego zbioru wymagań i zastosowań okien, zaprezentujemy czytelnikom wybrane fragmenty Instrukcji 480/2012 ITB, które stanowią propozycję zakresu stosowania okien w zależności od uzyskanej przez nie klasy technicznej.

Klasa techniczna okna, a wymagania.

To co odróżnia od siebie dwa pozornie takie same okna PVC, to poziom określonych właściwości użytkowych nazwanych przez Instytut Techniki Budowlanej w Instrukcji 480/2012 „klasą techniczną”. Wcale nie jest tak, że inwestor z Pcimia powinien zastosować w swoim domu okna o takiej samej klasie technicznej, jak inwestor ze Świnoujścia, a inwestor z Gorzowa takie same, jak inwestor z Pacanowa. Chociaż okna tych wszystkich ludzi mogą być zbudowane z profili o takiej samej liczbie komór, mogą być wyposażone w takie same przeszklenia i okucia tym, co je powinno jednak koniecznie różnić jest klasa techniczna, czyli poziom właściwości użytkowych. Konieczność różnicowania poziomów właściwości użytkowych okien PVC wynika nie tylko z indywidualnych potrzeb każdego inwestora, wynika również z… przyczyn obiektywnych, do których przede wszystkim trzeba zaliczyć lokalizację obiektu, w którym mają być zastosowane.

Specyficzna rola jaką spełnia okno w obiekcie budowlanym, polegająca na oddzielaniu stabilnego klimatu wewnętrznego pomieszczeń od zmiennych zewnętrznych warunków atmosferycznych wynikających z pór roku, wiatru, deszczu i różnic temperatur powinna skłaniać inwestorów do bacznego przyglądania się oknom pod kątem ich odporności na niekorzystne oddziaływanie tych zjawisk. W związku z tym, że różne zjawiska pogodowe w różnych częściach Polski występują z różną intensywnością konieczne jest tam stosowanie okien o zróżnicowanych właściwościach użytkowych, o różnej klasie technicznej.

Powietrze, woda, wiatr

Powietrze, woda, wiatr, to pewien skrót myślowy dotyczący właściwości użytkowych okien. Trzy tytułowe pojęcia dotyczą odporności każdego okna na przepuszczalność powietrza przy zmiennym ciśnieniu parcia wiatru, jego szczelności w czasie opadów deszczu i odporności na odkształcenia powodowane oddziaływaniem, (parciem i ssaniem), wiatru. Sygnalizowaliśmy wcześniej, że w różnych regionach Polski pewne zjawiska pogodowe występują z różną intensywnością, co powoduje konieczność stosowania tam okien o różnym poziomie właściwości użytkowych. Poniżej przedstawimy tabele pochodzące z Instrukcji 480/2012, w których Instytut Techniki Budowlanej podaje wartości wymagań minimalnych w zakresie tych trzech właściwości użytkowych w zależności od lokalizacji obiektu w określonej strefie obciążenia wiatrem, położenia obiektu względem poziomu morza, kategorii terenu i wysokości wbudowania okien w ściany budynku. Dla ułatwienia odczytania wartości podanych w tabelach przypominamy normowy podział terytorium Polski na strefy obciążenia wiatrem i podział terenu na kategorie.

Mapa stref obciążenia wiatrem według PN-EN 1991-1-4:2008/A1:2010

Strefy obciążenia wiatrem według PN-EN 1991-1-4:2008/A1:2010powiększ zdjęcie

Strefy obciążenia wiatrem według PN-EN 1991-1-4:2008/A1:2010

Kategorie terenu według PN-EN 1991-1-4:2008/A1:2010

Kategoria terenu 0 – Morze, obszar brzegowy otwarty na morze

Kategoria terenu I – Jeziora albo obszary z pomijalną niewielką roślinnością i bez przeszkód

Kategoria terenu II – Obszary z niską roślinnością, taką jak trawa oraz pojedynczymi przeszkodami (drzewa, budynki) oddalonymi od siebie na odległość nie mniejszą niż 20 ich wysokości

Kategoria terenu III – Obszary regularnie pokryte roślinnością albo budynkami z pojedynczymi przeszkodami  oddalonymi od siebie na odległość nie większą niż 20 ich wysokości (jak wsie, tereny podmiejskie, stałe lasy)

Kategoria terenu IV – Obszary, na których przynajmniej 15% powierzchni pokrywają budynki o średniej wysokości przekraczającej 15m

Wymagania minimalne dla okien i drzwi PVC według Instrukcji ITB 480/2012

Kategoria terenu 0
(Morze, obszar brzegowy otwarty na morze) 
Kategoria
terenu
wg.PN-EN
1991-1-4
Wysokość
wbudowania
(m)
Czynnik* Strefy obciążenia wiatrem według
PN-EN 1991-1-4:2008/AC/2009
Strefa 1 Strefa 2 Strefa 3
Wysokość na poziomem morza (npm)
≤ 300 ≤ 300 ≤ 300 400 500 600 700
0 j.n. j.n. Wymagane jest oddzielne ustalenie klasyfikacji
Kategoria terenu I
(Jeziora albo obszary z pomijalną niewielką roślinnością i bez przeszkód) 
Kategoria
terenu wg.
PN-EN
1991-1-4
Wysokość
wbudowania
(m)
Czynnik* Strefy obciążenia wiatrem według
PN-EN 1991-1-4:2008/AC/2009
Strefa 1 Strefa 2 Strefa 3
Wysokość na poziomem morza (npm)
≤ 300 ≤ 300 ≤ 300 400 500 600 700
I 10 Powietrze 2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
4***
Woda 7A 8A 7A 7A 8A 8A 8A
Wiatr B3 B4 B3 B3 B4 B4 B5
20 Powietrze 2**
3***
2**
4***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
4***
2**
4***
Woda 7A 8A 7A 8A 8A 8A 8A
Wiatr B3 B5 B3 B4 B4 B5 B5
40 Powietrze 2**
3***
2**
4***
2**
3***
2**
3***
2**
4***
2**
4***
2**
4***
Woda 8A 8A 8A 8A 8A 9A  9A
Wiatr B4 BE
2200
B4 B4 B5 BE
2200
BE
2400
60 Powietrze 2**
3***
2**
4***
2**
3***
2**
4***
2**
4***
2**
4***
2**
4***
Woda 8A 9A 8A 8A 8A 9A  9A
Wiatr C4 CE
2300
C4 C5 CE
2100
CE
2400
CE
2600
100 Powietrze 2**
4***
2**
4***
2**
4***
2**
4***
2**
4***
2**
4***
2**
4***
Woda 8A 9A 8A 8A 9A 9A  E700
Wiatr C5 CE
2600
C5 CE
2100
CE
2400
CE
2600
CE
2900
*Jako czynniki w tabeli podano: Przepuszczalność powietrza (powietrze), wodoszczelność (woda), odporność na obciążenie wiatrem (wiatr).  

**Okna i drzwi balkonowe z urządzeniami nawiewnymi w położeniu zamkniętym (zastosowane urządzenia powinny spełniać wymagania nominalnego przepływu powietrza według PN-EN-B 03430:1983/Az3:2000, przeznaczone do pomieszczeń, w których nie zastosowano wentylacji mechanicznej nawiewnej ani nawiewno-wywiewnej.

***Okna i drzwi balkonowe, dla których współczynnik infiltracji powietrza a ≤0,3 m3/(hmdaPa2/3) według Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2002 nr 75, poz.690 z późn. zm.), przeznaczone do pomieszczeń, w których zastosowano wentylację mechaniczną nawiewną lub nawiewno-wywiewną lub w których dopływ powietrza zewnętrznego w ilości niezbędnej do potrzeb wentylacji został zapewniony poprzez urządzenia nawiewne zamontowane w innych częściach przegród zewnętrznych.

A – klasa wodoszczelności okien wystawionych całkowicie na działanie czynników atmosferycznych. Podane w tabeli klasy wodoszczelności odnoszą się zarówno do okien szczelnych, jak i z urządzeniami nawiewnymi w położeniu zamkniętym.  
Kategoria terenu II
[Obszary z niską roślinnością, taką jak trawa oraz pojedynczymi przeszkodami (drzewa, budynki) oddalonymi od siebie na odległość nie mniejszą niż 20 ich wysokości] 
Kategoria
terenu wg.
PN-EN
1991-1-4
Wysokość
wbudowania
(m)
Czynnik* Strefy obciążenia wiatrem według
PN-EN 1991-1-4:2008/AC/2009
Strefa 1 Strefa 2 Strefa 3
Wysokość na poziomem morza (npm)
≤ 300 ≤ 300 ≤ 300 400 500 600 700
II 10 Powietrze 2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
4***
2**
4***
Woda 4A 7A 4A 7A 7A 8A 8A
Wiatr B2 B3 B2 B3 B3 B4 B4
20 Powietrze 2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
4***
Woda 7A 8A 7A 7A 8A 8A 8A
Wiatr B3 B4 B3 B3 B4 B4 B5
40 Powietrze 2**
3***
2**
4***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
4***
2**
4***
Woda 7A 8A 8A 8A 8A 8A 8A
Wiatr B3 B5 B4 B4 B4 B5 BE
2100
60 Powietrze 2**
3***
2**
4***
2**
3***
2**
3***
2**
4***
2**
4***
2**
4***
Woda 8A 8A 8A 8A 8A 8A  9A
Wiatr C4 CE
2200
C4 C4 C5 CE
2100
CE
2400
100 Powietrze 2**
4***
2**
4***
2**
4***
2**
4***
2**
4***
2**
4***
2**
4***
Woda 8A 9A 8A 8A 9A 9A  E700
Wiatr C5 CE
2500
C5 C5 CE
2200
CE
2400
CE
2700
* Jako czynniki w tabeli podano: Przepuszczalność powietrza (powietrze), wodoszczelność (woda), odporność na obciążenie wiatrem (wiatr).

** Okna i drzwi balkonowe z urządzeniami nawiewnymi w położeniu zamkniętym (zastosowane urządzenia powinny spełniać wymagania nominalnego przepływu powietrza według PN-EN-B 03430:1983/Az3:2000, przeznaczone do pomieszczeń, w których nie zastosowano wentylacji mechanicznej nawiewnej ani nawiewno-wywiewnej.

*** Okna i drzwi balkonowe, dla których współczynnik infiltracji powietrza a ≤0,3 m3/(hmdaPa2/3) według Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2002 nr 75, poz.690 z późn. zm.), przeznaczone do pomieszczeń, w których zastosowano wentylację mechaniczną nawiewną lub nawiewno-wywiewną lub w których dopływ powietrza zewnętrznego w ilości niezbędnej do potrzeb wentylacji został zapewniony poprzez urządzenia nawiewne zamontowane w innych częściach przegród zewnętrznych.

A – klasa wodoszczelności okien wystawionych całkowicie na działanie czynników atmosferycznych. Podane w tabeli klasy wodoszczelności odnoszą się zarówno do okien szczelnych, jak i z urządzeniami nawiewnymi w położeniu zamkniętym.
Kategoria terenu III
[Obszary regularnie pokryte roślinnością albo budynkami z pojedynczymi przeszkodami oddalonymi od siebie na odległość nie większą niż 20 ich wysokości (jak wsie, tereny podmiejskie, stałe lasy)]
Kategoria
terenu wg.
PN-EN
1991-1-4
Wysokość
wbudowania
(m)
Czynnik* Strefy obciążenia wiatrem według
PN-EN 1991-1-4:2008/AC/2009
Strefa 1 Strefa 2 Strefa 3
Wysokość na poziomem morza (npm)
≤ 300 ≤ 300 ≤ 300 400 500 600 700
III 10 Powietrze 2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
Woda 4A 7A 4A 4A 7A 7A 7A
Wiatr B2 B3 B2 B2 B3 B3 B3
20 Powietrze 2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
Woda 5A 7A 5A 7A 7A 7A 8A
Wiatr B2 B3 B2 B3 B3 B3 B4
40 Powietrze 2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
4***
Woda 7A 8A 7A 7A 8A 8A 8A
Wiatr B3 B4 B3 B3 B4 B4 B5
60 Powietrze 2**
3***
2**
4***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
4***
2**
4***
Woda 7A 8A 7A 8A 8A 8A  8A
Wiatr C3 C5 C3 C4 C4 C5 C5
100 Powietrze 2**
3***
2**
4***
2**
3***
2**
3***
2**
4***
2**
4***
2**
4***
Woda 8A 8A 8A 8A 8A 8A  9A
Wiatr C4 C5 C4 C4 C5 C5 CE
2200
* Jako czynniki w tabeli podano: Przepuszczalność powietrza (powietrze), wodoszczelność (woda), odporność na obciążenie wiatrem (wiatr).

** Okna i drzwi balkonowe z urządzeniami nawiewnymi w położeniu zamkniętym (zastosowane urządzenia powinny spełniać wymagania nominalnego przepływu powietrza według PN-EN-B 03430:1983/Az3:2000, przeznaczone do pomieszczeń, w których nie zastosowano wentylacji mechanicznej nawiewnej ani nawiewno-wywiewnej.

*** Okna i drzwi balkonowe, dla których współczynnik infiltracji powietrza a ≤0,3 m3/(hmdaPa2/3) według Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2002 nr 75, poz.690 z późn. zm.), przeznaczone do pomieszczeń, w których zastosowano wentylację mechaniczną nawiewną lub nawiewno-wywiewną lub w których dopływ powietrza zewnętrznego w ilości niezbędnej do potrzeb wentylacji został zapewniony poprzez urządzenia nawiewne zamontowane w innych częściach przegród zewnętrznych.

A – klasa wodoszczelności okien wystawionych całkowicie na działanie czynników atmosferycznych. Podane w tabeli klasy wodoszczelności odnoszą się zarówno do okien szczelnych, jak i z urządzeniami nawiewnymi w położeniu zamkniętym.
Kategoria terenu IV
(Obszary, na których przynajmniej 15% powierzchni pokrywają budynki o średniej wysokości przekraczającej 15m) 
Kategoria
terenu wg.
PN-EN
1991-1-4
Wysokość
wbudowania
(m)
Czynnik* Strefy obciążenia wiatrem według
PN-EN 1991-1-4:2008/AC/2009
Strefa 1 Strefa 2 Strefa 3
Wysokość na poziomem morza (npm)
≤ 300 ≤ 300 ≤ 300 400 500 600 700
IV 10 Powietrze 2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
Woda 4A 4A 4A 4A 4A 4A 4A
Wiatr B2 B2 B2 B2 B2 B2 B2
20 Powietrze 2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
Woda 5A 5A 5A 5A 5A 7A 7A
Wiatr B2 B2 B2 B2 B2 B3 B3
40 Powietrze 2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
Woda 5A 7A 5A 7A 7A 7A 8A
Wiatr B2 B3 B2 B3 B3 B3 B4
60 Powietrze 2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
Woda 7A 8A 7A 7A 7A 8A  8A
Wiatr C3 C4 C3 C3 C3 C4 C4
100 Powietrze 2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
3***
2**
4***
Woda 7A 8A 7A 7A 8A 8A  8A
Wiatr C3 C4 C4 C4 C4 C4 C5
* Jako czynniki w tabeli podano: Przepuszczalność powietrza (powietrze), wodoszczelność (woda), odporność na obciążenie wiatrem (wiatr).

** Okna i drzwi balkonowe z urządzeniami nawiewnymi w położeniu zamkniętym (zastosowane urządzenia powinny spełniać wymagania nominalnego przepływu powietrza według PN-EN-B 03430:1983/Az3:2000, przeznaczone do pomieszczeń, w których nie zastosowano wentylacji mechanicznej nawiewnej ani nawiewno-wywiewnej.

*** Okna i drzwi balkonowe, dla których współczynnik infiltracji powietrza a ≤0,3 m3/(hmdaPa2/3) według Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2002 nr 75, poz.690 z późn. zm.), przeznaczone do pomieszczeń, w których zastosowano wentylację mechaniczną nawiewną lub nawiewno-wywiewną lub w których dopływ powietrza zewnętrznego w ilości niezbędnej do potrzeb wentylacji został zapewniony poprzez urządzenia nawiewne zamontowane w innych częściach przegród zewnętrznych.

A – klasa wodoszczelności okien wystawionych całkowicie na działanie czynników atmosferycznych. Podane w tabeli klasy wodoszczelności odnoszą się zarówno do okien szczelnych, jak i z urządzeniami nawiewnymi w położeniu zamkniętym.

Okna PVC nie gorsze niż…

Instrukcja 480/2012 to dokument stosunkowo nowy, opublikowany pięć miesięcy temu. Mimo upływu czasu nie wywołał branżowej dyskusji chociaż powinien, bo jest tu o czym dyskutować. Nie wdając się w polemiki z zawartymi w Instrukcji treściami i wartościami klas technicznych nam wydaje się ona dokumentem ważnym o tyle, że po raz pierwszy inwestorzy i architekci znajdują odwołanie do minimalnych poziomów tak wielu właściwości użytkowych okien jednocześnie, a zarazem dowiadują się, iż: „Okna nie mogą być gorsze niż…” . Piłeczka jest teraz po stronie producentów i sprzedawców, którzy powinni udowodnić, że ich okna nie są gorsze od wymagań ITB. „Nie są gorsze”, to nawet za mało. Dostępne na rynku okna powinny mieć klasę techniczną sporo lepszą od minimalnych wymagań ITB! Wykazał to nasz niedawny konsumencki test okien PVC. Dzięki niemu wiadomo, że nawet najlepsze okno jest „jak nowe” tylko w chwili zakupu, a jego eksploatacja przez użytkownika powoduje stopniową, czasem bardzo znaczną, utratę początkowej klasy technicznej. Dokładając do tego niekorzystny wpływ oddziaływania czynników atmosferycznych wychodzi czarno na białym, że kupując okna o relatywnie niskiej klasie technicznej, takiej na granicy wymagań ITB, szybko popadniemy w kłopoty nie mówiąc już o braku zadowolenia z zakupu.

Z tym oddziaływaniem czynników atmosferycznych na okna, a w szczególności różnic temperatur, to ciekawa sprawa. Mało kto z inwestorów i architektów wie, że odporność okna na wpływy klimatyczne można ustalić przed jego zakupem. Przyznacie, że dobrze byłoby wiedzieć wcześniej, czy z kupowanego okna zrobi się „banan”, czy też nie? A jak już macie „okiennego banana”, to czy mieści się on w granicach ugięć uznanych przez ITB za dopuszczalne, czy je przekracza? Jeśli to was zainteresowało, to z kolejnego naszego artykułu dowiecie się, co o „okiennych bananach” i odporności okien na wpływy klimatyczne mówi Instrukcja 480/2012.

OKNOTEST.PL

Więcej produktów Przejdź do kategorii „Artykuły i wiadomości branżowe” Przejdź do kategorii „Okna energooszczędne”