Przewiń do artykułu
Artykuły tematyczne

Artykuły są sortowane alfabetycznie według porządku A-Z. Jeżeli nie możesz odszukać interesującej Cię treści w spisie treści skorzystaj z wyszukiwarki treści.

Zamknij spis treści

Wentylacja. Wdech - wydech.

Wdech - wydech. Mało, kto przy okazji oddychania zastanawia się jak zachodzi ten tajemniczy, ale ciągły proces. Po prostu oddychamy, więc żyjemy, nie oddychamy - exitus letalis, przestajemy żyć.

Zła wentylacja - grzyb pleśniowy
Fot. TREMCO ILLBRUCK

Z zagadnieniem wentylacji budynków jest trochę tak jak z oddychaniem. Wiemy, że jest potrzebna, jednak jako inwestorzy podchodzimy do niej dość beztrosko. Lekceważymy prawidłową wentylację budynków i pomieszczeń, bo z reguły niewiele o niej wiemy. Większości inwestorów wydaje się, że jak są zaprojektowane kominy wentylacyjne i odpowiednia ilość kratek wywiewnych to wszystko już jest w porządku. Zapominają, że podstawą działania najczęściej spotykanej w budynkach jednorodzinnych wentylacji grawitacyjnej jest różnica ciśnień powstająca pomiędzy napływającym chłodnym powietrzem zewnętrznym, a podgrzanym powietrzem wewnątrz pomieszczeń. Pamiętając o kominach i kratkach inwestorzy zapewniają sobie wyciąganie zużytego powietrza, czyli WYDECH, pozostaje otwarte pytanie jak dostarczać "świeże powietrze", czyli WDECH.

Od kiedy zajmuję się różnymi zagadnieniami rynku okiennego widziałem wiele domów i mieszkań, w których brak właściwej wentylacji stał się przyczyną poważnych problemów technicznych, a nawet ludzkich dramatów zdrowotnych. W rozmowach z mieszkańcami, na kierowane do nich uwagi o konieczności prawidłowego wentylowania pomieszczeń, padał generalnie jeden argument; "ależ my bardzo często otwieramy okna i wietrzymy". Jakże trudno jest wytłumaczyć takim osobom, że "częste wietrzenie" to tylko jeden z elementów prawidłowej wentylacji, ważny, ale wcale nie najważniejszy.

W dobie szerokiego upowszechnienia pojęcia "oszczędzania energii", inwestorzy budujący domy lub remontujący mieszkania za wszelką cenę dążą do zakupów okien o maksymalnej szczelności. Zapominają, że "oszczędzając" w ten sposób energię, sami na siebie kręcą wentylacyjny bat. Póki okna były nieszczelne, właśnie przez te nieszczelności przedostawało się do pomieszczeń powietrze zewnętrzne wymuszając pracę wentylacji grawitacyjnej. Likwidując nieszczelności, inwestorzy pozbawiają się dopływu powietrza zewnętrznego, tym samym pozbawiając paliwa "grawitacyjny silnik". Wilgotne powietrze wewnętrzne nie jest usuwane, a zawarta w nim para wodna wykrapla się na najzimniejszych częściach przegród, oknach, ścianach, nadprożach okien.

Brak wentylacyjnej wiedzy u inwestorów budujących domy jednorodzinne bierze się także stąd, że problem właściwej wentylacji traktowany jest po macoszemu przez architektów i projektantów. Rzadko można spotkać projekt domu jednorodzinnego, w którym projektanci należycie opisują zagadnienie wentylacji budynku, dając odpowiednie zalecenia lub wskazując konkretne urządzenia zapewniające dostarczanie i usuwanie powietrza.

Prawidłowy sposób sporządzenia opisu projektu budowlanego określony został w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133). Jednym z elementów budynku, który podlega opisowi przez projektanta jest wentylacja, co wynika wprost z § 11 ust. 1 i ust. 2 pkt.7 tego Rozporządzenia.

Dla pełnej jasności zacytujemy poniżej odpowiednie fragmenty tego aktu prawnego, bo mogą się przydać w dyskusjach z projektantami.

 

§ 11 ust. 1. Projekt architektoniczno-budowlany obiektu budowlanego powinien zawierać zwięzły opis techniczny oraz część rysunkową.

§ 11 ust. 2. Opis techniczny, o którym mowa w ust. 1,… , powinien określać:

pkt. 7. Rozwiązania zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniające użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem, w szczególności instalacji i urządzeń budowlanych: sanitarnych, ogrzewczych, wentylacji grawitacyjnej, grawitacyjnej wspomaganej i mechanicznej, chłodniczych, klimatyzacji, gazowych, elektrycznych, telekomunikacyjnych, piorunochronnych, a także sposób powiązania instalacji obiektu budowlanego z sieciami zewnętrznymi wraz z punktami pomiarowymi, założenia przyjęte do obliczeń instalacji oraz podstawowe wyniki tych obliczeń, z uzasadnieniem doboru, rodzaju i wielkości urządzeń, przy czym należy przedstawić:

a) dla instalacji ogrzewczych, wentylacyjnych, klimatyzacyjnych lub chłodniczych - założone parametry klimatu wewnętrznego z powołaniem przepisów techniczno - budowlanych oraz innych przepisów w tym zakresie,

b) dobór i zwymiarowanie parametrów technicznych podstawowych urządzeń.

 

Wymienione w pkt. 7 urządzenia wentylacji grawitacyjnej powinny, zatem obejmować zarówno elementy wywiewne jak i nawiewne, bo tylko spójny dobór takich elementów przez projektanta jest gwarancją prawidłowej pracy całego układu wentylacji budynku.

Większość inwestorów zamierzających rozpoczynać budowy własnych domów jednorodzinnych to osoby, które wcześniej z budownictwem miały niewiele wspólnego. Ich wiedza o technologiach i procesach budowlanych w większości opiera się na informacjach zasłyszanych lub wyczytanych w internecie.

Brak wentylacji. Grzyb pleśniowy.
Fot. TREMCO ILLBRUCK

Wybierając projekt budowlany kierują się wieloma przesłankami, wśród których rozwiązania konstrukcji budynku to pewnie ułamek promila, a sposób wentylacji to ułamek ułamka promila. Po prostu inwestorzy mają zaufanie do projektantów, a kupując konkretny projekt są przekonani o jego spójności i poprawności, mając projektantów nieomal za osoby zaufania publicznego. Jak często się mylą okazuje się w praniu, czyli na placu budowy.

Po wyborze i zakupie projektu, to projekt staje się źródłem wiedzy dla inwestora. Czytając część opisową, inwestorzy dowiadują się, z czego i jak będzie powstawał ich wymarzony dom.

Opisy i zestawienia materiałów znajdujące się projekcie są też dla inwestorów wskazówką, jakie materiały należy kupić dla prawidłowego wykonania obiektu.

Jeśli z jakiegoś powodu opis wentylacji będzie niekompletny, to jest prawie pewne, że inwestor powieli błąd wynikający z wcześniejszego błędu projektanta.

Wydaje się, więc dość oczywistym, że braki i niedoskonałości projektów mają bezpośredni wpływ na postrzeganie zagadnienia wentylacji przez inwestorów. Większość z nich po prostu nie wie jak powinna wyglądać prawidłowo rozwiązana wentylacja i niesłusznie wychodzi z założenia, że jeśli w projekcie brak opisu detali wentylacji to jest to zagadnienie mało ważne dla późniejszego komfortu zamieszkiwania w budynku. To jeden z błędnych inwestorskich wniosków, spowodowany lekkomyślnością lub zaniedbaniem projektantów, które czasem srodze mści się w trakcie użytkowania obiektu.

Wadliwie zaprojektowana i działająca wentylacja jest przyczyną nadmiernego zawilgocenia pomieszczeń, co oprócz negatywnego wpływu na zdrowie i komfort życia mieszkańców, może być powodem szybszej degradacji substancji budowlanej przez powstające zagrzybienia i pleśni.

Za chwilę rozpocznie się kolejny sezon budowlany, dlatego wracamy do zasad prawidłowej wentylacji budynków. Przypominamy inwestorom o potrzebie stosowania poprawnych rozwiązań wentylacji, bo leży to w ich żywotnym interesie. Zajrzyjcie jeszcze raz do Waszych projektów i sprawdźcie, co w nich napisano o sposobie dostarczania powietrza do pomieszczeń mieszkalnych i użytkowych. Jeśli nic, to zanim doprowadzicie budowę do stanu surowego zamkniętego, skontaktujcie się z autorem projektu i każcie mu rozpracować zagadnienie infiltracji powietrza przez przegrody, bo po pierwsze taki jest jego obowiązek wynikający z przepisów prawa, a po drugie rozsądek podpowiada, że jest to tańsze i szybsze rozwiązanie od późniejszej "walki z grzybem".

Jeszcze tylko tak dla porządku cytujemy poniżej fragment Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690, z 2003 r. Nr 33, poz. 270 oraz z 2004 r. Nr 109, poz. 1156) w najważniejszej jego części dotyczącej wentylacji budynków.

§ 155. 1. W budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego, oświaty, wychowania, opieki zdrowotnej i opieki społecznej, a także w pomieszczeniach biurowych przeznaczonych na pobyt ludzi, niewyposażonych w wentylację mechaniczną lub klimatyzację, okna, w celu okresowego przewietrzania, powinny mieć konstrukcję umożliwiającą otwieranie co najmniej 50% powierzchni wymaganej zgodnie z § 57 dla danego pomieszczenia.

2. Skrzydła okien, świetliki oraz nawietrzaki okienne, wykorzystywane do przewietrzania pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, powinny być zaopatrzone w urządzenia pozwalające na łatwe ich otwieranie i regulowanie wielkości otwarcia z poziomu podłogi lub pomostu, także przez osoby niepełnosprawne, jeżeli nie przewiduje się korzystania z pomocy innych współużytkowników.

3. W przypadku zastosowania w pomieszczeniach innego rodzaju wentylacji niż wentylacja mechaniczna nawiewna lub nawiewno-wywiewna, dopływ powietrza zewnętrznego, w ilości niezbędnej dla potrzeb wentylacyjnych, należy zapewnić przez urządzenia nawiewne umieszczane w oknach, drzwiach balkonowych lub w innych częściach przegród zewnętrznych.

4. Urządzenia nawiewne, o których mowa w ust. 3, powinny być stosowane zgodnie z wymaganiami określonymi w Polskiej Normie dotyczącej wentylacji w budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej.

O wymienionej w tym przepisie Polskiej Normie i zawartych w niej wymaganiach, pisaliśmy już wcześniej w części naszego serwisu "OKNA PCV. ABC" , w artykule pod tytułem "WENTYLACJA POMIESZCZEŃ INFORMACJE PODSTAWOWE".

Kończąc ten artykuł, pozostaje nam tylko życzyć inwestorom, aby w swych nowych pięknych domach mogli swobodnie oddychać, tak WDECH-WYDECH, WDECH-WYDECH, a na grzyby jeździli w sezonie do lasu.

OKNOTEST.PL

Więcej produktów Przejdź do kategorii „Artykuły i wiadomości branżowe” Przejdź do kategorii „Okna energooszczędne”

Bądź na bieżąco!
Newsletter!