Skąd biorą się różnice w cenie okien?

Czy okno tańsze jest lub może być równie dobre, jak okno droższe?

Cena zakupu jest ważna, bo… nie lubimy przepłacać. Staramy się kupować towary i usługi, których cena odpowiada naszym oczekiwaniom, co do ich jakości. Kłopoty pojawiają się w sytuacji zakupów okazjonalnych o dużej wartości, gdy nie bardzo potrafimy ocenić, czy oferowana cena jest właściwa. Tak często dzieje się przy zakupie okien. Dla wielu nabywców wszystkie okna są takie same, zachodzą więc w głowę ile, za które warto zapłacić i skąd biorą się różnice w cenie.

Cena okna

Rozmowę o cenach okien warto i trzeba rozpocząć od definicji pojęcia „cena”. W tym względzie odwołamy się do definicji zawartych w „Wikipedii”. Czym jest cena okna?

  • Cena okna, to pieniężny wyraz wartości.
  • Cena okna, to ilość pewnego dobra, (najczęściej pieniądza), za przyjęcie której sprzedający jest gotów zrzec się swoich praw do danego dobra lub też kupujący jest gotów dać, aby do tego dobra nabyć prawa.
  • Cena okna, to wstępnie ustalona zapłata za określone świadczenia.
  • Cena okna, to koszt, który musi być poniesiony w momencie zakupu.
  • Cena okna, to wyrzeczenie poniesione przez korzystającego w celu otrzymania wartości, którą wyrób lub usługa reprezentuje.
  • Cena okna, to cokolwiek z czego dana osoba musi zrezygnować w zamian za jednostkę nabywanego dobra.
  • Cena okna, to ustalona na satysfakcjonującym konsumenta poziomie i pokrywająca wszystkie koszty producenta ilość pieniędzy za jaką można nabyć towar/usługę.

Większość z przedstawionych definicji pojęcia „cena” wiąże się z takimi pojęciami, jak „wartość” albo „koszt”. W związku z tym, że samo pojęcie „wartość” jest niezdefiniowane, należy przyjąć, że raczej mamy tu do czynienia z odwołaniem do pojęcia „wartość użytkowa”. Wiesław Ładoński w podręczniku „Podstawy towaroznawstwa ogólnego” stwierdza, że „wartość użytkowa” jest kategorią obiektywną, na którą składa się wiele odrębnych cech użytkowych, które mogą występować w wyrobie, także w oknie, w różnym natężeniu. Cechy te są zazwyczaj łatwo zrozumiałe dla odbiorcy, a według autora należą do nich:

  • funkcjonalność wyrobu,
  • niezawodność działania,
  • trwałość,
  • sprawność,
  • żywotność,
  • naprawialność,
  • nowoczesność,
  • bezpieczeństwo użytkowania wyrobu.

Skąd biorą się ceny?

Zgodnie z ludowym porzekadłem: „Za darmo umarło”, cena jest cechą każdej transakcji zawieranej na rynku, także na rynku okiennym. Najczęściej cena jest wyznaczona w pieniądzu i oznacza tę wartość, za którą nabywca oraz sprzedawca skłonni są dokonać danej transakcji. Zanim jednak dojdzie do zawarcia umowy, wcześniej sprzedawca musi ustalić cenę rzeczy i poinformować nabywcę o jej wysokości.

Jak ustala się ceny towarów w firmach handlowych? Istnieje co najmniej kilka koncepcji ustalania cen towarów w przedsiębiorstwach handlowych i wiele metod ustalania. Podstawowe koncepcje, to:

  • Orientacja na koszty
  • Orientacja na popyt
  • Orientacja na ceny konkurencji

Grzegorz Lew w książce „Controlling przedsiębiorstw handlowych” do podstawowych metod ustalania cen zalicza:  

  • Metodę narzutu na cenę zakupu
  • Metodę zysku docelowego
  • Metodę wartości postrzeganej przez klienta
  • Metodę według wartości
  • Metodę naśladownictwa
  • Metodę przetargu utajonego

W praktyce żadna z metod ustalania cen nie funkcjonuje w firmie handlowej w „czystej postaci”. Z reguły firmy korzystają z kompilacji dwóch lub więcej metod, zgodnie ze swoimi potrzebami i możliwościami, mając na uwadze, że ceny towarów z jednej strony ograniczone są kosztami przedsiębiorstwa, z drugiej cenami stosowanymi przez konkurencję oraz popyt.

Nie popełnimy błędu, gdy założymy, że większość firm w branży okiennej, a w szczególności małych firm handlowych, stosuje najprostszą metodę ustalania cen opartą o narzuty na cenę zakupu w połączeniu z metodą naśladownictwa. W metodzie narzutu na cenę zakupu, do znanej ceny zakupu, przedsiębiorstwo dolicza pewną standardową wielkość zysku, który chce zrealizować. W metodzie naśladownictwa, cenę sprzedaży wyznaczają ceny stosowane przez konkurencję, a przedsiębiorstwo w zależności od przyjętej strategii może ustalić własną cenę na poziomie równym, wyższym lub niższym od konkurentów. Gdyby zamknąć to w ramy prostego schematu, proces powstawania ceny, którą nabywca okna poznaje w punkcie handlowym mógłby wyglądać następująco:

Producent okna Sprzedawca Nabywca
Cena zakupu komponentów do wyprodukowania okna + Cena producenta + Cena sprzedawcy -
Koszty stałe producenta + Koszty stałe sprzedawcy +
Koszty zmienne producenta + Koszty zmienne sprzedawcy + Opusty + rabaty
Marża zysku producenta = Marża zysku sprzedawcy =
Cena producenta Cena sprzedawcy Cena zakupu okna

Skąd biorą się różnice cen okien?

Biorąc pod uwagę przedstawioną metodę ustalania cen, ewentualna różnica cen okien nie może i nie powinna budzić żadnego zdziwienia. Zanim okno trafi do nabywcy w procesie sprzedaży uczestniczy wiele podmiotów. Każdy z nich kupuje materiały w różnych cenach, w każdym z nich występuje zróżnicowany poziom kosztów oraz każde realizuje inny poziom marży zysku. Stąd bierze się różnica cen okien udostępnianych na rynku przez dystrybutorów. Wszystko to jest dość oczywiste, zrozumiałe, więc w pytaniu o to skąd biorą się różnice cen okien musi być ukryte jakieś drugie dno. Wydaje się, że istotą pytania jest raczej to, która z dwóch porównywanych przez nabywcę cen zaproponowanych za takie samo okno przez różnych sprzedawców bardziej odpowiada oczekiwaniom, co do jakości wyrobu.Jeśli dobrze odczytujemy ukryty sens pytanie winno raczej przyjąć formę: Czy okno tańsze jest lub może być równie dobre, jak okno droższe?

W tym miejscu musimy wrócić do definicji pojęcia cena. Cena okna, to nic innego, jak pieniężny wyraz jego wartości użytkowej. A jaka jest wartość użytkowa kupowanych okien? Tutaj dotykamy największej bolączki rynku okiennego. Nabywca dowie się od przeciętnego sprzedawcy wszystkiego o tym z jakich materiałów okno zostało wykonane, ale nie dowie się niczego o jego wartości użytkowej. Stąd bierze się dylemat nabywców za jakie okno, ile warto zapłacić, bo z punktu widzenia nieprofesjonalnego nabywcy wszystkie okna z PVC-U wykonuje się z tych samych komponentów, a instynkt i doświadczenie życiowe podpowiada, że dwie rzeczy powstające z tych samych komponentów nie powinny znacząco różnić się cenami. Jak rozpoznać, czy okno warte jest proponowanej ceny? To proste, a jednocześnie bardzo trudne ze względu na powszechny brak wiedzy o właściwościach użytkowych okien, które decydują o jego faktycznej wartości użytkowej i możliwości zastosowania w obiekcie budowlanym.

Podstawowym źródłem wiedzy o właściwościach użytkowych okien jest Polska Norma PN-EN 14351-1 Okna i drzwi -- Norma wyrobu, właściwości eksploatacyjne -- Część 1: Okna i drzwi zewnętrzne bez właściwości dotyczących odporności ogniowej i/lub dymoszczelności. W normie wymienia się aż 23 różne cechy okien, których klasa/poziom/wartość decydują o wartości użytkowej okien i drzwi balkonowych niezależnie od materiału, z których je wykonano. Poniżej przedstawiamy pełną listę właściwości użytkowych okien pochodzącą z przywołanej normy:

  1. Odporność na obciążenie wiatrem – ciśnienie próbne
  2. Odporność na obciążenie wiatrem – ugięcie ramy
  3. Odporność na obciążenie śniegiem i obciążenie trwałe
  4. Reakcja na ogień
  5. Wodoszczelność – okna nieosłonięte
  6. Wodoszczelność – okna osłonięte
  7. Substancje niebezpieczne
  8. Odporność na uderzenie
  9. Nośność urządzeń zabezpieczających
  10. Właściwości akustyczne
  11. Przenikalność cieplna
  12. Właściwości związane z promieniowaniem – współczynnik promieniowania słonecznego „g”
  13. Właściwości związane z promieniowaniem – przenikalność światła „Lt”
  14. Przepuszczalność powietrza
  15. Siły operacyjne
  16. Wytrzymałość mechaniczna
  17. Wentylacja
  18. Kuloodporność
  19. Odporność na wybuch – rura uderzeniowa
  20. Odporność na wybuch – próba poligonowa
  21. Odporność na wielokrotne otwieranie i zamykanie
  22. Zachowanie się między różnymi klimatami
  23. Odporność na włamanie

Im więcej cech okna zbadanych i zadeklarowanych przez producenta, tym większa możliwość realnej oceny wartości użytkowej wyrobu przez nabywcę. Im wyższa klasa/poziom/wartość poszczególnych właściwości użytkowych, tym wyższa wartość użytkowa okna i szersza możliwość stosowania w obiektach budowlanych. Jak odnieść wartość użytkową okna do jego ceny? Przede wszystkim trzeba pamiętać, aby nie generalizować. Nie można dowolnie i za jednym zamachem porównać wszystkich okien systemu A do wszystkich okien systemu B. Nie można porównywać dowolnego okna C z oferty D do dowolnego okna E z oferty F. Jeśli chcemy realnie ocenić wartość użytkową konstrukcji okiennych objętych różnymi ofertami i sprawdzić, czy cena odpowiada ich wartości użytkowej należy porównywać zbadane lub zadeklarowane właściwości i cenę konstrukcji C z oferty D  do zbadanych lub zadeklarowanych właściwości i ceny dokładnie tej samej konstrukcji C z oferty F. Wtedy to będzie miało sens, a tajemnica skąd biorą się różnice w cenie zostanie ujawniona w całej okazałości.

OKNOTEST.PL