Przewiń do artykułu
Poradnik okienny

Artykuły są sortowane alfabetycznie według porządku A-Z. Jeżeli nie możesz odszukać interesującej Cię treści w spisie treści skorzystaj z wyszukiwarki treści.

Zamknij spis treści

Okna PCV - obwiedniowe okucia okienne

Pojęcie "okucie" obejmuje te części konstrukcji okiennej, które kontrolują i są odpowiedzialne za prawidłowe otwieranie i zamykanie okna PCV. Przykładowy schemat okucia okna jednoskrzydłowego prezentujemy na ilustracji poniżej. System okuć sterujący konkretnym oknem możemy podzielić na dwie równorzędne i równoważne części. Okucia instalowane na ramie skrzydła, na przykład zasuwnica (nr 1), która jest sterowana ruchami klamki, bądź rozwórka (nr 2), której działanie umożliwia zmianę pozycji skrzydła z rozwiernej na uchylną oraz montowane na ramie ościeżnicy, na przykład zawiasy (nr 3) pełniące funkcję nośną albo zaczepy obwodowe (nr 4), które umożliwiają szczelne ryglowanie okna w pozycji zamkniętej.

Schemat okuć uchylno-rozwieranych dla okna jednodzielnego

Okno bez jakichkolwiek elementów okuć, to z reguły przeszklenia stałe albo okna stałe nazywane popularnie „fixami”, czyli połączenie szyby zespolonej i ramy ościeżnicy ewentualnie szyby oraz ramy ościeżnicy i skrzydła. Tego typu rozwiązania są najczęściej stosowane do konstrukcji witryn sklepowych oraz przegród przeszklonych w budynkach użytkowych i mieszkalnych wyposażonych w wentylację mechaniczną nawiewno-wywiewną. Okucia okienne, to jednak nie tylko element okna niezbędny do tego, by wyrób posiadał cechy wynikające z postanowień norm lub aprobat. Dzięki różnym rozwiązaniom technicznym, okucia mogą bezpośrednio wpłynąć na poprawę komfortu użytkowania okien i pomieszczeń. Decydując się na zakup okien PCV warto rozważyć, czy nie wyposażyć ich w elementy dodatkowo poprawiające bezpieczeństwo, funkcjonalność i komfort eksploatacji. Jakie dodatkowe funkcje okuć może posiadać dobrze skonfigurowane okno? Na pewno kilka z poniższej listy:

Blokada błędnego obrotu (położenia) klamki – ten mechanizm wymusza prawidłową obsługę okna powodując, że w chwili gdy skrzydło okna jest otwarte zablokowana jest możliwość przełożenia klamki do pozycji uchylnej. Zapobiega to zjawisku „wyczepiania się” skrzydła okiennego z górnego zawiasu i często dramatycznym reklamacjom w stylu: „Pomocy! Właśnie urwało mi się skrzydło...”.

Mikrowentylacja – funkcja realizowana dzięki specjalnemu zaczepowi, możliwa do uzyskania po przekręceniu klamki okiennej w odpowiednie położenie różne od pozycji poziomej. Między ramą, a skrzydłem powstaje niewielka szczelina zapewniająca stały, w miarę kontrolowany dopływ świeżego powietrza.

Stopniowane uchylanie (stopniowanie uchyłu) – Dzięki mechanizmom grzebieniowym zamiast jednej pozycji uchylania uzyskujemy możliwość regulowania stopnia odchylenia płaszczyzny skrzydła od 3 aż do 7 różnych położeń w zależności od systemu okuć. To bardzo przydatna funkcja szczególnie w oknach znajdujących się w pomieszczeniach, w których powstają nadmiary wilgoci. Przekręcając klamkę i przesuwając mechanizm blokujący wzdłuż grzebienia na kolejny „stopień” można regulować intensywność przewietrzania. Skrzydło uchylone i zablokowane na dowolnym stopniu uchlania jest także zabezpieczone przed samoczynnym zatrzaśnięciem.

Ogranicznik otwarcia – To rodzaj hamulca ciernego wbudowanego pomiędzy ramą ościeżnicy, a skrzydłem, ograniczającego otwarcie skrzydła z reguły do kąta 90°, co zabezpiecza je przed uderzaniem o wewnętrzne ściany ościeży pod wpływem przeciągów lub parcia wiatru. Dodatkową zaletą ogranicznika może być utrzymywanie otwartego skrzydła w pożądanej przez użytkownika pozycji.

Ręczna regulacja docisku skrzydła „zima – lato” – specyficzne właściwości PVC, a w szczególności jego wysoka rozszerzalność cieplna powodująca rozszerzanie i kurczenie się tworzywa pod wpływem dobowych różnic temperatury zewnętrznej często stwarza konieczność okresowych regulacji siły docisku skrzydła okna do ościeżnicy w celu zapobieżenia niekontrolowanej infiltracji powietrza. Niektóre systemy okuć wyposażone są w zasuwnice z możliwością prostej ręcznej regulacji rolek ryglujących. Dzięki ich specyficznemu kształtowi łatwo możemy samodzielnie zmniejszyć docisk skrzydła do ramy latem, a zwiększyć – zimą.

Zatrzask drzwi balkonowych – Często zdarza się tak, że pozostawione po wyjściu na balkon otwarte skrzydło drzwi gwałtownie uderza w ramę ościeżnicy pod wpływem przeciągu. Może to powodować nie tylko trwałe uszkodzenia kształtowników i konstrukcji okiennej, ale grozić poważnym wypadkiem spowodowanym pękaniem szyb. Zatrzask, to genialnie proste urządzenie, które utrzymuje skrzydło w ościeżnicy bez konieczności manewrowania klamką okienną. Wychodząc na balkon, zamykamy drzwi, pociągając za specjalny uchwyt, drzwi otworzą się ponownie przy lekkim nacisku z zewnątrz.

Konserwacja i regulacja okuć okiennych

Niezależnie od ilości pożytecznych mechanizmów w jakie wyposażymy okno, sprawą o kapitalnym wręcz znaczeniu jest pamięć o tym, że nie spełnią one naszych oczekiwań, jeśli ta szczególna okienna mechanika nie będzie odpowiednio konserwowana i regulowana. Zadaniem każdego użytkownika okna jest utrzymanie okuć obwiedniowych w czystości oraz okresowe smarowanie tych elementów, gdzie występuje zjawisko tarcia. Wielu producentów w prosty sposób podpowiada użytkownikom jakie to elementy i jak należy o nie zadbać. Poniżej w celach wyłącznie poglądowych prezentujemy ilustrację pochodzącą z instrukcji konserwacji, jednego z wiodących producentów okuć okiennych.

Przykładowy schemat konserwacji okuć uchylno-rozwieranych
Przykładowy schemat konserwacji okuć uchylno-rozwieranych

Nie mniej istotnym elementem zapewniającym sprawne i długotrwałe funkcjonowanie okien jest okresowa regulacja ustawień obwiedniowych okuć okiennych pozwalająca na utrzymanie właściwej pozycji skrzydła względem ramy ościeżnicy. Regulacja, to zadanie pozornie nieskomplikowane, które można wykonać kilkoma ruchami kluczyka imbusowego. Wszyscy producenci okuć jednak odradzają użytkownikom samodzielne wykonywanie takiej czynności, bo oprócz prostoty wykonania, wymaga ona jednak sporego doświadczenia i wiedzy o funkcjonowaniu okien poddawanych obciążeniom eksploatacyjnym. Większość aktualnie wykorzystywanych systemów okuć posiada regulację w trzech płaszczyznach. Poniżej, na kolejnych ilustracjach prezentujemy płaszczyzny regulacji.

Przykładowych schemat regulacji okuć w oknie jednodzielnym prostokątnym
Przykładowych schemat regulacji okuć w oknie jednodzielnym prostokątnym
Schemat regulacji okuć dla okna łukowego
Schemat regulacji okuć dla okna łukowego

Liczba, lokalizacja i sposób mocowania okuć okiennych wpływa lub może wpływać może na następujące właściwości eksploatacyjne okna specyfikowane przez normę PN-EN 14351-1+A1:2010:

  • Odporność na obciążenie wiatrem
  • Wodoszczelność
  • Przepuszczalność powietrza
  • Siły operacyjne
  • Wytrzymałość mechaniczna
  • Odporność na wielokrotne otwieranie i zamykanie
  • Odporność na włamanie
  • Nośność urządzeń zabezpieczających
  • Substancje niebezpieczne

Aby osiągi okna w zakresie powyżej wymienionych właściwości eksploatacyjnych były trwałe i na odpowiednio wysokim poziomie, w procesie produkcji, a w szczególności procesie okuwania powinno być zachowanych kilka podstawowych warunków:

  • Dobór okuć okiennych powinien uwzględniać kształt, wymiar i ciężar okna, a przede wszystkim otwieranego skrzydła okiennego.
  • Do okuwania okien powinny być używane wyłącznie oryginalne elementy systemów okuć o znanych i zbadanych parametrach technicznych oraz właściwościach.
  • Rozmieszczenie elementów okuć na obwodzie konstrukcji okiennej powinno odbywać się zgodnie w wymaganiami i wytycznymi producenta systemu okuciowego.
  • Sposób okuwania powinien uwzględniać przede wszystkim aspekty bezpieczeństwa użytkowania okna oraz zapewnienia trwałych osiągów w zakresie poszczególnych właściwości eksploatacyjnych i odbywać się zgodnie z wytycznymi producenta systemu lub ogólnymi wytycznymi instytutów badawczych np. RAL-RG 607/3 i RAL 607/13.
  • Okucia okienne powinny być okresowo regulowane i konserwowane przez użytkownika lub autoryzowany serwis zgodnie z wytycznymi właściciela systemu okuć.

Jak ważny dla oceny jakości wykonania okna, trwałości właściwości eksploatacyjnych oraz bezpieczeństwa użytkowania może być dobór elementów okuć i przyjęty sposób okuwania dobitnie świadczą wyniki pewnego badania w zakresie siły mocowania do kształtowników okiennych przeprowadzonego przez Wielkopolski Oddział Instytutu Techniki Budowlanej i opisane przez Jana Szuberta w artykule „Mocowanie okuć w stolarce otworowej o zwiększonej odporności na włamanie”. Badania przeprowadzono na profilach z PVC mocując okucia wkrętami wkręcanymi w jedną i w dwie ścianki kształtownika, stwierdzając, że:

  • Wkręt mocujący wkręcony w jedną ściankę został wyrwany pod obciążeniem działającym w osi wkrętu wynoszącym 384N, (około 38,4 kg)
  • Wkręt mocujący wkręcony w dwie ścianki został wyrwany pod obciążeniem działającym w osi wkrętu wynoszącym 512N, (około 51,2 kg)

Ten prosty przykład wskazuje, że tylko z powodu użycia w procesie okuwania wkrętów o niewłaściwej długości, siła potrzebna do zniszczenia punktu mocowania może różnić się o ponad 33%, co z pewnością musiałoby znaleźć odbicie w trwałości eksploatacyjnej okien, szczególnie tych o dużej powierzchni skrzydeł przeszklonych wielokomorowymi pakietami szyb zespolonych albo szybami o złożonej konstrukcji, np. dźwiękochronnymi lub o podwyższonej odporności na włamanie.

OKNOTEST.PL

Więcej produktów Przejdź do kategorii „Artykuły i wiadomości branżowe” Przejdź do kategorii „Okna energooszczędne”

Bądź na bieżąco!
Newsletter!