Okna PCV typowe i nietypowe

Okna typowe są dostępne na polskim rynku już od... 80 lat! Pojęcie „okno typowe” zostało przejęte z terminologii obowiązującej od lat 30-tych XX wieku u producentów okien drewnianych. Aby okna z PVC mogły skutecznie konkurować z oknami drewnianymi i być zamiennie stosowane w obiektach budowlanych, pierwsi ich producenci opracowali zestaw konstrukcji okiennych o stałych rozmiarach, podziałach kwater i funkcjach otwierania. W ten właśnie sposób pojęcie „okien typowych” weszło do branży i zostało nieco później ugruntowane przyjęciem normy branżowej BN-85/7153-02. W tabeli poniżej przedstawiamy nieco „historyczne” już wymiary i funkcje jakie powinny posiadać najczęściej sprzedawane okna typowe z PVC-U:

Tabela wymiarów i funkcji okien typowych z PVC-U

TYP OKNA SZEROKOŚĆ w mm WYSOKOŚĆ w mm ILOŚĆ SKRZYDEŁ SPOSÓB OTWIERANIA
O1 565 535 1 U
O2 865 535 1 U
O3 1165 535 1 U
O3a 1465 535 1 U
O4 565 835 1 U
O5 865 835 1 U
O6 1165 835 1 U
O7 1465 835 1 U
O10-O11 565 1135 1 UR
O14-O15 865 1135 1 UR
O16-O17 1165 1135 1 UR
O16a-O17a 1165 1135 2 R+UR
O18-O19 1465 1135 2 R+UR
O20-O21 1765 1135 2 R+UR
O22-O23 2065 1135 2 R+UR
O26-O27 565 1435 1 UR
O30-O31 865 1435 1 UR
O32-O33 1165 1435 1 UR
O32a-O33a 1165 1435 2 R+UR
O34a-O35a 1465 1435 2 R+UR
O34-O35 1465 1435 1 UR
O36-O37 1765 1435 2 R+UR
O38-O39 2065 1435 2 R+UR
O42-O43 565 1635 1 UR
O46-O47 865 1635 1 UR
O48-O49 1165 1635 2 R+UR
O50-O51 1465 1635 2 R+UR
O52-O53 1765 1635 2 R+UR
O54-O55 2065 1635 2 R+UR
OB3-OB4 865 2095 1 R
OB5-OB6 865 2195 1 R
OB7-OB8 865 2295 1 R

W okresie świetności „typówki”, który przypadł na ostatnie dwie dekady XX wieku, wszystkie okna PVC o wymiarach typowych posiadały:

  • Ściśle określony wymiar szerokości i wysokości.
  • Ściśle określony niesymetryczny podział kwater okiennych.
  • Ściśle określone odległości do osi słupka stałego w konstrukcjach wielodzielnych.
  • Ściśle określony sposób i kierunek otwierania poszczególnych skrzydeł okiennych.

Rygorystyczne przestrzeganie wyżej wymienionych zasad dotyczących wymiarowania i konstrukcji okien typowych z PVC nie tylko dawało możliwość zastępowania nimi okien drewnianych, ale ułatwiało ich producentom racjonalne gospodarowanie trudno dostępnym szkłem zespolonym, a nawet samodzielną produkcję pakietów przeszkleń. Wymiarowa unifikacja prowadziła do znacznego zmniejszenia procentowych wielkości odpadów szkła w rozkrojach tafli.

Choć pojęcie „okna typowe” nadal funkcjonuje na polskim rynku okiennym, niewielu producentów stolarki PVC stosuje i ściśle przestrzega wszystkich zasad powodujących typowość wymiarów i konstrukcji, dlatego powiedzieliśmy o nich wcześniej „historyczne”. Jakie zasady są najczęstszym przedmiotem zmian?

     
  • Wymiary - w wielu przypadkach zaokrąglane są do pełnych centymetrów. Okno typowe O34 o wymiarach w tabeli 1465 x 1435, może mieć obecnie równie dobrze wymiar 1460 x 1430 jak i podobnie do okna drewnianego 1480 x 1450, a nadal będzie oferowane jako „typowe”.
  • Podziały na kwatery - wszystkie wymienione w tabeli okna dwuskrzydłowe miały podział niesymetryczny ze ściśle wyznaczoną odległością do osi podziału przebiegającą w osi słupka stałego. Obecnie często są oferowane z podziałem symetrycznym albo niesymetrycznym, ale ustalonym dowolnie, na przykład w proporcji 1/3 szerokości na 2/3.
  • Funkcje otwierania – w typowych oknach jednodzielnych skrzydła posiadały wyłącznie funkcję uchylania lub rozwierania, obecnie sposób otwierania skrzydeł definiowany jest już dowolnie, a ze względu na poprawę komfortu obsługi i użytkowania większość z nich posiada funkcję uchylno-rozwieraną. Podobnie w oknach dwudzielnych spotyka się coraz częściej obie kwatery z funkcją uchylno-rozwieraną.

Odejście od ścisłego przestrzegania zasad wymiarowania i konstruowania okien typowych oraz dość dowolnie wprowadzane zmiany spowodowały, że aktualnie podział na okna typowe i nietypowe jest bardziej zabiegiem marketingowym niż wynikiem ogólnie przyjętego branżowego porozumienia. Warto o tym pamiętać podczas prowadzenia rozmów handlowych. Zanim zdecydujemy się na zakup okien typowych lepiej zawsze dokładnie sprawdzić, co producent rozumie pod pojęciem „okno typowe”, bo może się okazać, że dwa typowe okna wyprodukowane przez różnych producentów mogą się zasadniczo różnić wyglądem, podstawowymi funkcjami, a nawet wymiarami. Z tego też powodu odradzamy zakupy okien „typowych” w ciemno i wychodzenie z założenia, że „ okno typowe” znaczy zawsze to samo.

Okna typowe i... typowy błąd wymiarowy

Mówiliśmy już o powszechnie respektowanej w branży zasadzie mówiącej o „widoku” w jakim przedstawiane są schematyczne rysunki okien. Teraz czas na kolejną równie ważną zasadę dotyczącą kolejności pisania lub podawania wymiarów okien. Niezależnie, czy okno będzie miało wymiary typowe czy też nie, pierwszy jego wymiar podawany przez inwestora będzie przyjmowany powszechnie jako szerokość okna, drugi jako wysokość. Zła kolejność podawania wymiarów okien może być przyczyną istotnych błędów w produkcji okien i realizacji całego zamówienia! O tym jak łatwo o błąd przy podawaniu wymiarów i czym to może się skończyć wyjaśnia podany poniżej przykład:

PRZYKŁAD

Wymiary okna typowego O36/O37 wynoszą 1765 mm x 1435 mm, co oznacza, że okno ma szerokość 1765 mm i wysokość 1435 mm.

 

Podanie wymiarów w odwrotnej kolejności przy tak istotnej ich różnicy prowadzi do wykonania całkowicie nieprzydatnego okna. Spójrzcie na rysunek, a wszystko będzie jasne.

Nie wierzycie, że takie rzeczy się zdarzają? No to spójrzcie na zdjęcia poniżej.

Błąd wymiarowania szerokość na wysokość w naturzepowiększ zdjęcie

Fot. Jerzy Płoński ITB

Błąd wymiarowania szerokość na wysokość w naturzepowiększ zdjęcie

Fot. Jerzy Płoński ITB

OKNOTEST.PL