Nawiewniki i nawietrzaki okienne - rodzaje, modele, producenci

Nawiewnik w oknie bez wiercenia i frezowania

Według różnych źródeł szacuje się, że 97% istniejących i wznoszonych obiektów budowlanych wyposażonych jest w wentylację grawitacyjną, której działanie oparte jest o wykorzystanie różnic temperatur powietrza nawiewanego i wywiewanego. Kratki wentylacyjne i przewody kominowe, to urządzenia wywiewne. W jaki sposób dostarczyć do budynku odpowiednią ilość powietrza nawiewanego? Jedną z możliwości są różne rodzaje nawiewników, nazywanych też czasem „nawietrzakami”.

Nawiewniki i „nawietrzaki” jako elementy systemów wentylacji naturalnej

Zanim zaprezentujemy różne rodzaje, typy i modele nawiewników dostępnych na rynku warto wcześniej zapoznać się z podstawowymi definicjami pojęć z zakresu wentylacji dotyczącymi tego typu urządzeń zawartymi w Polskiej Normie PN-EN 12792:2006 „Wentylacja budynków -- Symbole, terminologia i oznaczenia na rysunkach”.

Wentylacja naturalna – dopływ powietrza zewnętrznego przez nieszczelności (infiltracja) i otwory (wentylacja) w budynku następujący w wyniku różnicy ciśnienia, bez wspomagania urządzeniami zasilanymi elektrycznie

Wietrzenie – wentylacja naturalna następująca w wyniku otwierania okien.

Wentylacja grawitacyjna – wentylacja naturalna za pomocą przewodów zamontowanych pionowo lub co najwyżej pod kątem 45°.

Wentylacja poprzeczna – wentylacja naturalna, którą charakteryzuje przepływ powietrza wywołany głównie przez wpływ ciśnienia wiatru na fasady budynku, bez znaczącego wpływu efektu kominowego.

Efekt kominowy – różnica ciśnienia wywołana przez różnicę gęstości między powietrzem wewnętrznym i zewnętrznym na skutek różnicy temperatury między wnętrzem budynku i jego otoczeniem.

Nawiewnik - uzbrojony otwór, przez który powietrze dopływa do obsługiwanego pomieszczenia; jego konstrukcja ma zapewnić utrzymanie określonych warunków komfortu w zakresie temperatury, prędkości, wilgotności i poziomu dźwięku w strefie przebywania ludzi.

Nawiewnik/wywiewnik (ATD)* – element składowy instalacji wentylacji, którego przeznaczeniem jest zapewnienie założonego przepływu powietrza do lub z obsługiwanego pomieszczenia. Urządzenia te można podzielić na następujące rodzaje:

  • Regulowane automatycznie – urządzenia mające części ruchome, które reagują na zmianę takich warunków otoczenia, jak temperatura, wilgotność, stężenie CO2, różnica ciśnienia, strumień powietrza itd.
  • Bez części ruchomych – urządzenia bez części nastawnych
  • Regulowane ręcznie – urządzenia mające ruchome część, które mogą być ustawiane ręcznie

Nawiewnik okienny – nawiewnik przewidziany do wbudowania w okno.

Nawiewnik powietrza zewnętrznego – urządzenie umożliwiające dopływ powietrza przez obudowę budynku z równoczesnym ograniczeniem przenikania do wewnątrz deszczu, śniegu, ciał obcych, itd. Może zawierać urządzenie do regulacji strumienia powietrza.

Nawiewniki i „nawietrzaki” rodzaje urządzeń

Nawiewniki okienne można dzielić na typy ze względu na sposób funkcjonowania i sterowania oraz sposób instalacji, czyli połącznia urządzenia z konstrukcją okienną. Ze względu na sposób funkcjonowania i sterowania nawiewniki okienne możemy podzielić na:

  1. Nawiewniki / Nawietrzaki ciśnieniowe - sterowane ręcznie, w których objętość strumienia powietrza przepływającego w danym momencie przez urządzenie zależy od ciśnienia prędkości wiatru oraz woli użytkownika, który może wpływać na ograniczenie swobody przepływu powietrza.
  2. Nawiewniki / Nawietrzaki ciśnieniowesterowane „automatycznie”, w których objętość strumienia powietrza przepływającego w danym momencie przez urządzenie zależy od elementu dławiącego ograniczającego przepływ powietrza w zależności od ciśnienia prędkości wiatru.
  3. Nawiewniki / Nawietrzaki ciśnieniowesterowane w sposób mieszany, w których co do zasady objętość strumienia powietrza przepływającego w danym momencie przez urządzenie zależy od elementu dławiącego ograniczającego przepływ powietrza w zależności od ciśnienia prędkości wiatru po zewnętrznej stronie konstrukcji okiennej, ale użytkownik może dodatkowo wpływać na ograniczenie swobody przepływu.
  4. Nawiewniki / Nawietrzaki higrosterowanesterowane „automatycznie”, w których objętość strumienia powietrza przepływającego w danym momencie przez urządzenie zależy od elementu dławiącego ograniczającego przepływ powietrza w zależności od temperatury i wilgotności względnej powietrza wewnątrz pomieszczenia.
  5. Nawiewniki / Nawietrzaki higrosterowanesterowane w sposób mieszany, w których objętość strumienia powietrza przepływającego w danym momencie przez urządzenie zależy od elementu dławiącego, ograniczającego przepływ powietrza w zależności od temperatury i wilgotności względnej powietrza wewnątrz pomieszczenia, ale użytkownik dodatkowo wpływać na ograniczenie swobody przepływu.
  6. Nawiewniki / Nawietrzaki zasilane elektrycznie – w pełni zautomatyzowane urządzenia nawiewno-wywiewne z odzyskiem ciepła. 

Nawiewniki i „nawietrzaki” miejsce i sposób montażu

Ze względu na sposób montażu i połączenia urządzenia z konstrukcją okienną, nawiewniki okienne możemy podzielić na:

Nawiewniki / Nawietrzaki wrębowe

Instalowane pomiędzy ramą ościeżnicy i skrzydła okiennego, z reguły całkowicie niewidoczne po zamknięciu okna. Nie wymagają frezowania lub nawiercania otworów w kształtownikach okiennych. Możliwość instalacji w istniejącym oknie.

Nawiewnik wrębowy
Nawiewnik wrębowy
Nawiewnik wrębowy
Nawiewnik wrębowy

Nawiewniki / Nawietrzaki naokienne

Dwuelementowe urządzenia składające się z czerpni lub okapu instalowanego na ramie ościeżnicy okna po stronie zewnętrznej oraz nawiewnika instalowanego na skrzydle okiennym po stronie wewnętrznej. Wymagane jest frezowanie albo nawiercanie otworów w kształtownikach okiennych. Możliwość instalacji w istniejącym oknie pod warunkiem pozostawienia odpowiedniej ilości miejsca pozwalającej na frezowanie albo nawiercanie otworów w kształtownikach okiennych.

Nawiewnik naokienny
Nawiewnik naokienny
Nawiewnik naokienny
Nawiewnik naokienny

Nawiewniki / Nawietrzaki naokienne kanałowe

Kanały wentylacyjne instalowane pod progiem konstrukcji albo ponad górnym ramiakiem ościeżnicy. Nie wymagają frezowania lub nawiercania otworów w kształtownikach okiennych. Brak możliwości instalacji w istniejących i zamontowanych konstrukcjach okiennych.

Nawiewnik naokienny kanałowy
Nawiewnik naokienny kanałowy

Nawiewniki / Nawietrzaki naokienne z odzyskiem ciepła

Wbudowane całkowicie lub częściowo w konstrukcję okienną oraz ościeże. Wymagane jest frezowanie albo nawiercanie otworów w kształtownikach okiennych. Brak możliwości instalacji w istniejących i zamontowanych konstrukcjach okiennych.

Nawiewnik z odzyskiem ciepła
Nawiewnik z odzyskiem ciepła
Nawiewnik z odzyskiem ciepła
Nawiewnik z odzyskiem ciepła

Te najnowocześniejsze rozwiązania w zakresie nawiewników okiennych stosowane są na przykład przez firmę Internorm. System wentylacji opierający się o tego typu urządzenia nazwano I-Tec.

Nawiewniki/Nawietrzaki dopuszczone do stosowania w budownictwie

Nawiewniki okienne są wyrobem budowlanym w rozumieniu art. 2 pkt.1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. Urz. UE L 88 z 04.04.2011) oraz art.2 pkt.1 ustawy O wyrobach budowlanych (Dz.U. 2020, poz.215).

Urządzenia wprowadzane do obrotu i udostępniane na rynku powinny być właściwie oznakowane, a ich właściwości użytkowe zadeklarowane przez producentów.

Producenci nawiewników / nawietrzaków

  • BROOKVENT Polska Sp. z o.o. 55-120 Oborniki Śląskie ul. Kościuszki 14-16 Polska
  • AERECO S.A. 62 rue de Lamirault - Collégien F-77615 Marne la Vallée, Cedex 3 Francja / AERECO Wentylacja Sp. z o.o. 01-225 Warszawa ul. Józefa Bema 60 a
  • BREVIS 30-220 Kraków ul. Jadwigi Majówny 43 c Polska
  • VENTEC s.c. 44-200 Rybnik ul. Jankowicka 23-25 Polska
  • HARMANN Polska Sp. z o.o. 31-574 Kraków ul. Ciepłownicza 54 Polska
  • P.P.H.U. WENTPOL 42-200 Częstochowa ul. Kilińskiego 43/1 Polska
  • VENTURE INDUSTRIES Sp. z o.o. 05-092 Łomianki-Kiełpin ul. Mokra 27 Polska

Poniżej przedstawiamy listę nawiewników/nawietrzaków okiennych dopuszczonych do stosowania w budownictwie na podstawie Aprobat Technicznych albo Krajowej Oceny Technicznej Instytutu Techniki Budowlanej.

Nawiewniki / Nawietrzaki BROOKVENT montowane w oknach lub drzwiach balkonowych

  • Nawiewnik Brookvent Air VENT TIP VENT – ciśnieniowy ze sterowaniem ręcznym
  • Nawiewnik Brookvent Air VENT PRESS VENT – ciśnieniowy
    • Dokument odniesienia: Aprobata Techniczna ITB AT-15-9502/2015
  • Nawiewnik Brookvent AQUVENT HY - higrosterowany
  • Nawiewnik Brookvent AQUVENT HY + PRESS – higosterowany
  • Nawiewnik Brookvent AQUVENT HY + B + PRESS – higrosterowany/akustyczny
  • Nawiewnik Brookvent AQUVENT HY + B + dB-R – higrosterowany/akustyczny
    • Dokument odniesienia: Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2017/0084 wydanie 1
  • MINI PRESS VENT - ciśnieniowy
    • Dokument odniesienia: Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2017/0143 wydanie 1
  • Nawiewnik Brookvent AirVent BHY 4000 – higrosterowany ze sterowaniem ręcznym
    • Dokument odniesienia: Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2019/1226 wydanie 1
  • Nawiewnik Brookvent SM 1000 4000 Trickle – ciśnieniowy ze sterowaniem ręcznym
  • Nawiewnik Brookvent SM 1000 2000 Trickle - ciśnieniowy ze sterowaniem ręcznym
    • Dokument odniesienia: Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2017/0211 wydanie 1

Nawiewniki / Nawietrzaki powietrza AERECO montowane w oknach lub drzwiach balkonowych

  • Nawiewnik Aereco EFR – ciśnieniowy ze sterowaniem ręcznym
  • Nawiewnik Aereco EFR z okapem AC - ciśnieniowy
  • Nawiewnik Aereco EMM - higrosterowany
    • Dokument odniesienia: Aprobata Techniczna ITB AT-15-7997/2015
  • Nawiewnik Aereco EXR – higrosterowany/ręczny
    • Dokument odniesienia: Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2017/0201 wydanie 1; Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2017/0201 wydanie 1 dotyczy wyrobów objętych Aprobatą Techniczną ITB AT-15-8700/2011
  • Nawiewnik Aereco EMM – higrosterowany
    • Dokument odniesienia: Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2017/0202 wydanie 1 Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2017/0202 wydanie 1 dotyczy wyrobów objętych Aprobatą Techniczną ITB AT-15-8294/2010
  • Nawiewnik Aereco AMO - ciśnieniowy
  • Nawiewnik Aereco AMI – ciśnieniowy/akustyczny
  • Nawiewnik Aereco AMD - ciśnieniowy
  • Nawiewnik Aereco AMA – ciśnieniowy/akustyczny
    • Dokument odniesienia: Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2017/0267 wydanie 1
  • Nawiewnik Aereco 2MO - ciśnieniowy
    • Dokument odniesienia: Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2018/0585 wydanie 1

Nawiewniki / Nawietrzaki BREVIS montowane w oknach lub drzwiach balkonowych

  • Nawiewnik Brevis VENTAIR II TRDn – ciśnieniowy
    • Dokument odniesienia: Aprobata Techniczna ITB AT-15-4595/2015
  • Nawiewnik Brevis VENTAIR TRDn AKUSTIK – ciśnieniowy/akustyczny
    • Dokument odniesienia: Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2018/0257 wydanie 1
  • Nawiewnik Brevis VENTAIR Higroster - higrosterowany
  • Nawiewnik Brevis VENTAIR Higroster Akustik – higrosterowany/akustyczny
    • Dokument odniesienia: Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2018/0256 wydanie 1
  • Nawiewnik Brevis Urbino TRDn – ciśnieniowy/akustyczny/antysmogowy
    • Dokument odniesienia: Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2018/0563 wydanie 1
  • Nawiewnik Brevis VENTAIR SIMPRESS - ciśnieniowy
    • Dokument odniesienia: Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2019/1108 wydanie 1
  • Nawiewnik Brevis INSOLIO – ciśnieniowy/wrębowo-kanałowy/antysmogowy
    • Dokument odniesienia: Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2018/0258 wydanie 2

Nawiewniki / Nawietrzaki VENTEC montowane w oknach lub drzwiach balkonowych

  • Nawiewnik VENTEC VT – ciśnieniowy ze sterowaniem ręcznym
  • Nawiewnik VENTEC VT - ciśnieniowy
    • Dokument odniesienia: Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2018/0510 wydanie 1

Nawiewniki / Nawietrzaki HARMANN montowane w oknach lub drzwiach balkonowych

  • Nawiewnik Harmann QAIR – ciśnieniowy/akustyczny/ręczny
    • Dokument odniesienia: Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2018/0588 wydanie 1
  • Nawiewnik Harmann VENTIN HY+ - higrosterowany/akustyczny
  • Nawiewnik Harmann VENTIN SHY+ - higrosterowany/akustyczny
  • Nawiewnik Harmann VENTIN STHY+ - higrosterowany/akustyczny
    • Dokument odniesienia: Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2018/0646 wydanie 1

Nawiewniki / Nawietrzaki WENTPOL montowane w oknach lub drzwiach balkonowych

  • Nawiewnik Wentpol ZEFIR – ciśnieniowy ze sterowaniem ręcznym
    • Dokument odniesienia: Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2018/0607 wydanie 2

Nawiewniki / Nawietrzaki VENTURE INDUSTRIES montowane w oknach lub drzwiach balkonowych

  • Nawiewnik Venture Industries ISOLA HY z czerpniami VG – higrosterowany ze sterowaniem ręcznym
    • Dokument odniesienia: Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2017/0325 wydanie 2

Nawiewniki, nawietrzaki, wywietrzaki

Budynki z wentylacją grawitacyjną długo jeszcze będą dominowały w polskim budownictwie mieszkaniowym z jednej prostej przyczyny… wentylacja grawitacyjna jest tania. Co tu kryć, w porównaniu do nowoczesnych systemów wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej także mało efektywna, ale jak powiadają lepszy rydz niż nic.

Celem naszej prezentacji nawiewników okiennych było pokazanie, że rynek pełen jest urządzeń, które mogą poprawić komfort mieszkań, pozytywnie wpływając na klimat pomieszczeń. Instalacja wielu z nich wcale nie wymaga ingerencji w konstrukcję okna. Nawiewniki wrębowe albo kanałowe, to grupa urządzeń nawiewnych które można montować bez wiercenia lub frezowania otworów, z reguły wystarczy wymienić kawałek uszczelki bądź dodać i… gotowe.

Co bardzo ważne, planując zakup nawiewników okiennych zawsze należy pamiętać, aby dostosować ich ilość do niezbędnych potrzeb w zakresie wentylacji. Nie wiedzieć dlaczego montowane są często na wszystkich oknach w domu, co prowadzi podczas eksploatacji do nadmiernego wychładzania pomieszczeń i niepotrzebnych strat energii.

Budując dom albo przeprowadzając generalny remont nie należy również zapominać o nawiewnikach montowanych w ścianach konstrukcyjnych. Nawiewniki ścienne, to całkiem odrębna kategoria urządzeń wentylacyjnych, której z pewnością poświęcimy odrębny artykuł, bowiem od pewnego czasu mogą już stanowić całkiem rozsądną alternatywę dla systemów wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła.

OKNOTEST.PL

 (ATD)* - Air Terminal Device