Przewiń do artykułu
Artykuły tematyczne

Artykuły są sortowane alfabetycznie według porządku A-Z. Jeżeli nie możesz odszukać interesującej Cię treści w spisie treści skorzystaj z wyszukiwarki treści.

Zamknij spis treści

Zabij hałas oknem!

Koniec spokoju.

"Każdy kij ma dwa końce". To znane powiedzenie jak ulał pasuje do opisu sytuacji w jakiej znajduje się coraz większa liczba mieszkańców polskich miast i miasteczek. Jeden koniec kija to szybki rozwój gospodarczy, wzrost mitycznego PKB, ilości firm, liczby dróg, naszych dochodów i naszych samochodów. Drugi koniec kija, to płynące z szybkiego rozwoju zagrożenia cywilizacyjne. Jednym z najpoważniejszych problemów, przed którym staje wielu z nas to walka z wszechobecnym hałasem.

Dawne oazy spokoju zmieniają się w centra handlowe, węzły komunikacyjne lub są przecinane drogami szybkiego ruchu. W miastach, hałas uliczny staje się wrogiem publicznym nr 1, a jak dotąd, najskuteczniejszym sposobem walki z nim jest oddalanie się od źródeł jego emisji.

Przyjmuje się, że hałas ruchu drogowego maleje o około 3 dB wraz z podwojeniem odległości w kierunku prostopadłym do drogi. Poziom hałasu wynoszący 70 dB w odległości 5 m od drogi, będzie obniżał się wraz z odległością w następujący sposób:

Odległość od drogi Poziom hałasu (dB)
5 m 70 dB
10 m 70 – 3 dB
20 m 70 – 6 dB
40 m 70 – 9 dB
80 m 70 – 12 dB
160 m 70 – 15 dB

Powyższa informacja z pewnością powinna zainteresować wszystkich, którzy są na etapie wyboru lokalizacji budowy domu lub przymierzają się do zakupu mieszkań.

W zdecydowanie gorszym położeniu znajdują się Ci, którzy już są właścicielami mieszkań i domów. Hałasu przybywa, a istniejących budynków przenieść w inne miejsce nie można. Ciągłych przeprowadzek w poszukiwaniu domowego zacisza nie można uznać za sensowne i racjonalne rozwiązanie. W takiej sytuacji jedynym wyjściem jest znalezienie innej broni w prywatnej inwestorskiej walce z hałasem.

Cel hałas !

Na początek należy określić i poznać wroga. Zacznijmy od tego co to jest hałas. Podajemy za popularną Wikipedią:

 

Hałas, to niepożądane, nieprzyjemne lub uciążliwe dźwięki, zazwyczaj o nadmiernym natężeniu (zbyt głośne) w danym miejscu i czasie.

 

Badaniem zjawisk związanych z dźwiękami, a więc również z hałasem zajmuje się dział fizyki nazywany akustyką. To jeden z najbardziej złożonych i trudnych działów tej dziedziny nauki.

Dźwięk, to zjawisko z zakresu fizyki falowej. Zjawisko rozchodzenia się dźwięku jest bardzo podobne do zjawiska rozchodzenia się fal na wodzie po wrzuceniu do niej kamienia. Wysokość fali odpowiada natężeniu dźwięku, a ilość fal odpowiada częstotliwości dźwięku.

W powietrzu drgania ze źródła hałasu przekazywane są cząsteczkom powietrza, które z kolei przekazują je następnym cząsteczkom powietrza.

Przystępując do walki z hałasem najczęściej bywa tak, że jedyna informacja o irytującym nas zjawisku jest taka, że hałas istnieje, a jego poziom uprzykrza nam życie. To zdecydowanie za mało dla zastosowania skutecznych metod i środków walki. Dla każdego inwestora podejmującego na własną rękę wysiłki w zakresie ograniczenia wpływu hałasu ulicznego na komfort pomieszczeń, niezbędnymi informacjami o wręcz kapitalnym znaczeniu będą:

Po pierwsze znajomość faktycznej wartości poziomu dźwięku emitowanego przez jego źródło, czyli tak zwanego hałasu obciążającego ( Lobc ).

Po drugie wartość dopuszczalnego lub pożądanego przez nas poziomu dźwięku w pomieszczeniu ( Lwym ).

Różnica pomiędzy tymi wartościami będzie wymaganą przez nas izolacyjnością akustyczną ( R’A2 ) naszego przyszłego narzędzia walki, przegrody oddzielającej nas od hałasu.

Zapiszmy to w postaci prostego wzoru:

R’A2 = Lobc - Lwym (dB)

Gdzie:

  • R’A2 - Pożądana lub wymagana wartość izolacyjności akustycznej.
  • Lobc - Wartość hałasu obciążającego.
  • Lwym - Pożądany lub dopuszczalny poziom hałasu w pomieszczeniu.

Obciążenie hałasem - Lobc

Wartość hałasu obciążającego najdokładniej można ustalić zlecając przeprowadzenie odpowiednich badań. Posługiwanie się wartościami szacunkowymi, czyli jak to mówią "na oko", może prowadzić do popełnienia bardzo istotnych omyłek, co z kolei doprowadzi do tego, że nie uzyskamy pożądanego efektu w zakresie ograniczenia poziomu hałasu w pomieszczeniach. Wiadomo jednak, że teoria teorią, a życie życiem i mało który z inwestorów zdecyduje się na przeprowadzenie badań. Dlatego poniżej kilka pożytecznych informacji, które ułatwią działania szacunkowe.

Poziom dźwięku (L) może być mierzony w skali decybelowej (dB), w której wartość 0 dB oznacza próg słyszalności, a 130 dB próg bólu.

Różne źródła hałasu emitują dźwięki o różnym poziomie. Chcąc w miarę skutecznie poprawić komfort naszych domów i mieszkań warto przyjrzeć się jaki jest odczuwalny poziom hałasu powodowany przez różne źródła i sposób jego percepcji przez ucho ludzkie. Wygląda to mniej więcej następująco:

Cisza 0 dB Całkowity brak dźwięków
Szelest papieru 10 dB Dźwięk prawie niesłyszalny
Szum liści 20 dB Dźwięk ledwie słyszalny
Tykanie zegara 30 dB Dźwięk bardzo cichy
Cicho nastawione radio 40 dB Dźwięk cichy
Normalna rozmowa 50 dB Dźwięk raczej cichy
Szum biura 60 dB Dźwięk umiarkowany
Ruch uliczny 70 dB Dźwięk głośny
Głośna muzyka z radia 80 dB Dźwięk bardzo głośny
Hala fabryczna, bardzo ruchliwa ulica 90 dB Dźwięk bardzo głośny
Młot pneumatyczny 100 dB Dźwięk ekstremalnie głośny
Motocykl bez tłumika 110 dB Dźwięk nie do wytrzymania
Samolot odrzutowy z niewielkiej odległości 130 dB Dźwięk bolesny

Z przedstawionych powyżej danych wynika, że najbardziej dla nas dokuczliwe obciążenie hałasem ulicznym zawiera się w przedziale mniej więcej od 65 dB do 90 dB.

Przyjmijmy, że będzie to 75 dB, czyli: Wartość hałasu obciążającego Lobc = 75 dB

Pożądany lub dopuszczalny poziom hałasu w pomieszczeniu Lwym.

W tym zakresie sprawa jest zdecydowanie prostsza. Nie mam sugestii co do pożądanego przez inwestorów poziomu hałasu w pomieszczeniu, bo to sprawa indywidualnych i subiektywnych odczuć. Można podać tylko za obowiązującą w budownictwie i projektowaniu normą PN-B-02151-3:1999, że poziom hałasu w pomieszczeniach mieszkalnych w ciągu dnia nie powinien przekraczać poziomu 40 dB, a w porze nocnej 30 dB.

Przyjmijmy, że bez względu na porę dnia będzie to średnio 35 dB, czyli: Pożądany poziom hałasu w pomieszczeniu Lwym = 35 dB.

Zgodnie z podanym wcześniej wzorem możemy teraz już dość precyzyjnie wycelować w poziom hałasu, który musimy zniwelować, chcąc odzyskać względny spokój i ustalić pożądaną izolacyjność akustyczną R’A2. Dokonajmy więc stosownych obliczeń:

R’A2 = Lobc - Lwym (dB)

R’A2 = 75 dB - 35 dB

R’A2 = 40 dB.

Poprawka obiektowo - montażowa.

W tym miejscu konieczna jest jeszcze jedna bardzo ważna uwaga. Przegrody, czy też okna o podwyższonej izolacyjności akustycznej wymagają specjalistycznego montażu. Najmniejsza nawet niedokładność, pozostawienie jakiejkolwiek szczeliny spowoduje, że hałas nadal będzie przedostawał się do pomieszczeń. Dlatego ustalając pożądany poziom izolacyjności akustycznej R’A2 jakiejś przegrody, koniecznym jest przyjęcie poprawki Pm uwzględniającej wpływ charakterystyki obiektu i montażu na izolacyjność akustyczną.

Wartość poprawki może wynosić od 2 dB do 9 dB. Dokładną wartość określa projektant obiektu. Posługując się jednak szacunkami przyjmijmy, że wartość tej poprawki wynosi Pm = 4 dB.

Po dokonaniu tych ustaleń ostateczną wartość pożądanej izolacyjności akustycznej R’A2 przegrody możemy przedstawić w następujący sposób:

R’A2 + Pm

(40 dB) + (4 dB)

R’A2 = 44 dB

Cel i jego wartość już znamy. Poszukajmy teraz dostępnej każdemu mieszczuchowi broni, przegrody o odpowiedniej wartości izolacyjności akustycznej właściwej RA2

Do hałasu oknem, pal !!!

Stając do walki z hałasem i wypowiadając mu wojnę, z góry założyliśmy, że z naszej ukochanej ulicy nie cofniemy się nawet o krok, bo nie bardzo mamy gdzie i za co. Kłaniać się hałasowi też nie będziemy, więc pozostaje nam wybrać jakąś broń. Najlepszą, dostępną bronią w walce z ulicznym hałasem są okna o odpowiedniej izolacyjności akustycznej. Dobre okna, to nasza antyhałasowa armata.

Wyliczona wcześniej i wymagana przez nas izolacyjność akustyczna R’A2 wraz z poprawką montażową Pm, staje się teraz poszukiwaną przez nas izolacyjnością akustyczną właściwą okna, którą opisuje się symbolem RA2 co możemy zapisać następująco:

RA2 = (R’A2 = 40 dB) + (Pm = 4 dB)

RA2 = 44 dB

Aby skutecznie ograniczyć uciążliwy hałas uliczny musimy kupić okno o izolacyjności akustycznej właściwej RA2 = 44 dB

Jak się za chwilę okaże nie będzie to wcale łatwe ani proste, a na inwestorów czeka kilka pułapek.

Pierwsza, to powszechnie stosowana przez sprzedawców okien praktyka udowadniania, że zastosowanie szyby zespolonej o błędnie podawanym ważonym współczynniku izolacyjności akustycznej Rw = 44 dB będzie równoznaczne z osiągnięciem właśnie takiej izolacyjności akustycznej przez całe okno. To całkowicie nieprawdziwe założenie, a dla inwestora, który w nie uwierzy, to prosta droga do wyrzucenia niemałych pieniędzy w błoto.

Szyba zespolona jest tylko jednym z elementów konstrukcji okiennej, a przy określaniu izolacyjności akustycznej okna nie można pomijać wpływu na tą właściwość okna pozostałych elementów konstrukcji takich jak kształtowniki okienne, uszczelki oraz nawiewniki.

Druga pułapka, to błąd popełniany przez sprzedawców przy określaniu i deklarowaniu izolacyjności akustycznej polegający na podawaniu inwestorom ważonego współczynnika izolacyjności akustycznej okien bez uwzględnienia wartości widmowych współczynników adaptacyjnych C i Ctr .

Sprzedawcy mówią po prostu, że okno ma izolacyjność akustyczną Rw = 44 dB.

Zadeklarowanie izolacyjności akustycznej okna w taki sposób jest niewystarczające do podjęcia decyzji o jego zakupie. Ze względu na fakt, że hałas uliczny emitowany jest przez różne źródła, do prawidłowego określenia izolacyjności akustycznej okna konieczne jest uwzględnienie wartości widmowych współczynników adaptacyjnych C i Ctr.

  • Widmowy wskaźnik adaptacyjny C jest stosowany w wypadku hałasu pochodzącego od palców zabaw, szkół, transportu kolejowego, transportu na drogach szybkiego ruchu, transportu lotniczego.
  • Widmowy wskaźnik adaptacyjny Ctr jest stosowany w przypadku hałasu związanego z ruchem ulicznym.

Prawidłowy zapis ważonego współczynnika izolacyjności akustycznej okna powinien wyglądać następująco: Rw (C, Ctr).

Dla okna o ważonym współczynniku izolacyjności akustycznej Rw = 44 dB prawidłowo zadeklarowana i zapisana wartość współczynnika powinna mieć na przykład następującą postać:

Rw = 44(-1,-5) (dB)

W tym miejscu trzeba koniecznie zwrócić uwagę na używane do tej pory nazwy współczynników izolacyjności akustycznej.

Okazuje się, że inwestorzy przy wyborze okien o podwyższonej izolacyjności akustycznej powinni kierować się przede wszystkim wartością współczynnika izolacyjności akustycznej właściwej RA2 , natomiast sprzedawcy deklarują izolacyjność akustyczną okien według ważonego współczynnika izolacyjności akustycznej Rw (C, Ctr).

Powstaje pytanie, czy znając prawidłowo podawany przez sprzedawcę ważony współczynnik izolacyjności akustycznej okna Rw (C, Ctr) można wyliczyć współczynnik izolacyjności akustycznej właściwej okna RA2 ?

Oczywiście, że można. Współczynnik izolacyjności akustycznej właściwej RA2, to suma ważonego współczynnika izolacyjności akustycznej Rw i widmowego współczynnika adaptacyjnego Ctr.

RA2 = Rw + Ctr

Czyli współczynnik izolacyjności akustycznej właściwej RA2 dla okna o ważonym współczynniku izolacyjności akustycznej Rw = 44(-1,-5) (dB) można ustalić następująco:

RA2 = 44 + (-5)

[ Rw ] + [ Ctr ]

RA2 = 39 dB

W ten oto sposób, po starannym wycelowaniu oknem w hałas okazało się, że oferowane nam do zakupu okno o izolacyjności akustycznej Rw = 44(-1,-5) (dB) nie będzie dla nas przydatne ponieważ nie spełnia podstawowego warunku wynikającego ze wzoru:

RA2 = R’A2 + Pm

gdyż:

[ RA2 = 39 dB ] ? [ R’A2 + Pm = 44 dB ]

Staranność celowania

Na początku przyjęliśmy, że nasze obliczenia będą wyłącznie szacunkowe, z powodu powszechnego u inwestorów indywidualnych braku wyników odpowiednich badań akustycznych zawierających niezbędne i dokładne dane liczbowe. Mimo wszystko warto jednak prześledzić sposób ustalania wartości współczynników izolacyjności akustycznej okien, ponieważ wyliczenia oparte nawet o dane szacunkowe są i tak lepsze niż brak jakichkolwiek wyliczeń oraz dokonywanie zakupów całkowicie "w ciemno".

Ten wniosek wypływa również z tego, że ograniczenie poziomu hałasu w pomieszczeniu o:

  • 1 dB jest praktycznie niezauważalne,
  • 3 dB jest ledwo odczuwalne,
  • 5 dB będzie stanowiło wyraźną różnicę,
  • 10 dB oznacza zmniejszenie poziomu hałasu o połowę.

Okna o podwyższonej izolacyjności akustycznej z pewnością nie będą należały do najtańszych, dlatego każdy wysiłek zmierzający do ograniczania błędu w prawidłowym ustaleniu wartości odpowiedniego współczynnika izolacyjności akustycznej w jakimś stopniu przyczyni się do eliminacji wydatków związanych z podejmowanymi błędnymi decyzjami inwestycyjnymi.

No i na koniec nie mniej ważny argument, że jak już idziemy na wojnę z hałasem, to najlepiej zabić go oknem… na śmierć.

OKNOTEST.PL

Więcej produktów Przejdź do kategorii „Artykuły i wiadomości branżowe” Przejdź do kategorii „Okna energooszczędne”

Bądź na bieżąco!
Newsletter!